عين التّمر ، فيروز شاپور و پادگانهاى مختلف منشأ اثر و داراى آثارى بوده‌اند ياد مىكند . گفتار ششم به جايگاه حيره و انبار در مطالعات مشترك فارسى - عربى در دوران جاهلى اختصاص دارد كه ضمن آن بررسىهاى دقيق دربارهء خط و كتابت عربى ، دبيران عرب و تاريخ ادبيات و اشعار دورهء جاهلى و ديگر آثارى كه از جهات مختلف در دوران جاهلى مانده است ، مىنمايد و تأكيد مىكند كه : « غرض در اين گفتار نه ، نقد و بررسى روايات دورهء جاهلى بلكه نمودن جنبه‌هايى از تاريخ و ادب اين دوران است كه در قلمرو مطالعات مشترك فارسى و عربى قرار مىگيرد » . « 1 » از گفتار هفتم تا نهم بيشتر بحث از آشفتگىهاى درونى دولت ساسانى در سال‌هاى پايانى حكومت اين سلسله است . بررسى اين حوادث بر اساس نوشته‌هاى تاريخى و محاكمه خسرو پرويز از خلال دو نامه و كشته شدن اوست كه حاصل آن اين است كه : « شيرازهء دولتى كهن به دست حافظان و نگهبانان خودش از هم گسسته و اوراق دفترش در معرض طوفان حوادث قرار گرفته است » . « 2 » گفتار دهم بخش پايانى كتاب است كه نخستين آشنايى ايرانيان با اسلام و آغاز شگفتىها را بحث و توجيه مىكند . علاوه بر آن دانشمندان يمنى و داورهاى آنان را دربارهء ايران و خاندانهاى اهل حديث و روايت كه با اين سرزمين پيوستگى دارند ، معرّفى مىكند . اين كتاب جلد اول يادداشتهايى است كه « در طى مدّتى بيش از چهل سال تدريس متناوب در دانشگاه‌هاى تهران و دولتى لبنان و آمريكايى بيروت و نيم قرن مطالعهء پىگير در مسائل مشترك دو زبان فارسى و عربى در تاريخ به هم پيوستهء ايران و اسلام فراهم آمده و همهء آن‌ها هم ، چه آنها كه تاكنون انتشار يافته و چه آنها كه هنوز انتشار نيافته در نظر است در اين مجموعه چاپ و منتشر شود » . « 3 » با اين اميد كه بتوانيم به زودى از ديگر مجلدات اين مجموعه ارزشمند بهره ببريم . « 4 »

--> ( 1 ) - همانجا ، ص 306 . ( 2 ) - همانجا ، ص 415 . ( 3 ) - همانجا ، صص 6 - 5 . ( 4 ) - خبر انتشار جلد دوم كتاب را نيز در مجله خوانديم ، اميد است كه به‌زودى به شهرستان‌ها نيز ارسال شود .